منابع کنکور کارشناسی ارشد ژنتیک زیست شناسی سلولی مولکولی (2)

منابع آزمون کارشناسی ارشد زیست شناسی سلولی و مولکولی 95 - 96

منابع آزمون کارشناسی ارشد زیست شناسی سلولی و مولکولی

 زیست شناسی سلولی و ملکولی

از سال 91 مجموعه زیست شناسی به 3 گروه جداگانه تقسیم شد و هر رشته با دفترچه ای جداگانه در اختیار دانشجو قرار می گیرد:

1.مجموعه زیست شناسی سلولی ملکولی
2.مجموعه زیست شناسی گیاهی
3.مجموعه زیست شناسی جانوری

زیست شناسی ـ علوم سلولی و مولکولی در 7 گرايش برگزار مي‌شود و 1 دفترچه به دانشجو ارائه مي‌شود با 210 سوال و 240 دقیقه زمان پاسخگویی.

گرايش‌ها شامل:

1ـ علوم سلولی و ملکولی

2ـ ژنتیک

3ـ میکروبیولوژی

4ـ بیوشیمی

5ـ بیوفیزیک

6ـ زيست‌فناوري (بيوتكنولوژي) گرايش ميكروبي

7- زیست فناوری دریا

1ـ گرایش علوم سلولی و ملکولی:

در این گرایش داشجو به دروس: زبان عمومی و تخصصی ـ مجموعه زیست شناسی ـ ژنتیک ـ بیوشیمی ـ سلولی و ملکولی ـ میکروبیولوژی ـ مجموعه ویروس شناسی، قارچ شناسی و ایمنی شناسی

2ـ گرایش ژنتیک:

شامل دروس زبان عمومی و تخصصی ـ مجموعه زیست شناسی ـ ژنتیک ـ بیوشیمی ـ سلولی و ملکولی و میکروبیولوژی و بیوفیزیک است.

3ـ گرایش میکروبیولوژی:

شامل زبان عمومی و تخصصی ـ مجموعه زیست شناسی ـ ژنتیک ـ بیوشیمی ـ سلولی و ملکولی ـ میکروبیولوژی و مجموعه ویروس شناسی می باشد.

4ـ گرایش بیوشیمی:

زبان عمومی و تخصصی ـ مجموعه زیست شناسی ـ ژنتیک ـ بیوشیمی ـ سلولی و ملکولی ـ میکروبیولوژی و بیوفیزیک.

5ـ گرایش بیوفیزیک:

زبان عمومی و تخصصی ـ مجموعه زیست شناسی ـ ژنتیک ـ بیوشیمی ـ سلولی و ملکولی ـ میکروبیولوژی و بیوفیزیک

6ـ گرایش زیست فناوری (گرایش میکروبی):

زبان عمومی و تخصصی ـ مجموعه زیست شناسی ـ ژنتیک ـ بیوشیمی ـ میکروبیولوژی ـ مجموعه ویروس شناسی، قارچ شناسی و ایمنی شناسی

7- گرایش زیست فناوری دریا:

مجموعه زیست شناسی دریا (پلانکتون شناسی ـ کفزیان ـ بوم شناسی ـ فیزیولوژی آبزیان)

منابع آزمون کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی

زبان عمومي و تخصصي:

1ـ کتاب های ( عمومی و تخصصی)

2ـ 504 لغت

مجموعه زيست‌شناسي:

1ـ بيولوژي كمپل، ترجمه آقاي ميرحبيبي و پويان

ژنتيك:

1ـ مباني ژنتيك تأليف، دكتر محمد تقي آساد

2ـ مباني و مسائل ژنتيك ويليام استانس فيلد، مترجم رضا محمدي

بيوشيمي:

1ـ بيوشيمي عمومي (جلد 1و2) تأليف، دكتر پرويز شهبازي، دكتر ناصر ملك نيا

2ـ مباني بيوشيمي لنين جر، ترجمه دكتر رضا محمدي

زيست‌شناسي سلولي و مولكولي:

1ـ زيست‌شناسي سلولي مولكولي لوديش، مترجم دكتر رضا يوسفي

2ـ مباني زيست‌شناسي سلولي ـ مولكولي، دورو برتيس و دورو برتيس، ترجمه، سيد علي حسيني تهراني و محمود عرفانيان احمد پور

ميكروبيولوژي:

1ـ ميكروبيولوژي عمومي، دكتر فريدون ملك‌زاده

2ـ بيوتكنولوژي ميكروبي، دكتر فريدون ملك‌زاده

3ـ ميكروبيولوژي جاوتز

4ـ ميكروبيولوژي واكر

5ـ ميكروب‌شناسي پزشكي، دكتر پرويز اديب‌فر

6ـ ايمونولوژي ايوان رويت

7ـ ايمونولوژي استيتنر

8ـ ويروس‌شناسي فيلدز

9ـ ويروس‌شناسي فنز

10ـ تك‌ياخته‌شناسي، دكتر محمدي

11ـ ميكروبيولوژي محيطي، آب، پساب و خاك، دكتر اشرف السادات نوحي

12ـ ميكروبيولوژي، آقاي دكتر آموزگار

مجموعه ويروس‌شناسي، قارچ‌شناسي و ايمني‌شناسي:

1ـ ايمني‌شناسي، ابوالعباس ترجمه خانم گيتي محمدي

2ـ ويروس‌شناسي پزشكي فنر، ترجمه دكتر خزعلي

3ـ ميكروبيولوژي جاوتز (بخش ويروس‌شناسي)، دكتر خزعلي

4ـ قارچ‌شناسي جاوتز (بخش قارچ‌شناسي)، دكتر خزعلي

منابع کارشناسی ارشد ژنتیک زیست شناسی سلولی مولکولی

نام دروس و ضرایب کارشناسی ارشد مجموعه زیست شناسی - علوم سلولی و مولکولی (کد 1206) (سراسری)

« زبان عمومي و تخصصي »

تعداد سؤالات اين درس در آزمون 30 سؤال مي‌باشد. همان‌طور كه از نام درس پيداست، تعدادي از سؤالات اين درس زبان عمومي و تعدادي از آن‌ها نيز مربوط به اصطلاحات و متون تخصصي رشته زيست‌شناسي مي‌باشد. بدون ترديد اگر دانشجويان در درس زبان حداقل‌هايي را داشته باشند مطالعه و سرمايه‌گذاري در اين درس مي‌تواند منطقي باشد. معمولاً منبع درس زبان تخصصي در اكثر رشته‌ها در دانشگاه‌هاي مختلف فرق مي‌كند و اساتيد اين درس به صورت سليقه‌اي منابع و يا جزوات مورد نظر خود را به دانشجويان معرفي مي‌كنند. خواندن كتاب‌هاي زبان عمومي و همچنين زبان تخصصي موسسه مدرسان شريف براي رسيدن به تسلط در اين درس كفايت مي‌كند. در كتاب زبان عمومي مطالب گرامري و يك سري لغات و اصطلاحات عمومي و همچنين تست‌هاي عمومي رشته‌هاي مختلف گنجانده شده و داوطلبان حتي در صورت فراموشي درس زبان مي‌توانند خود را به سطح مطلوبي با استفاده از اين كتاب برسانند. در كتاب زبان تخصصي موسسه مدرسان شريف علاوه بر بررسي و ارايه پاسخ تشريحي و ترجمه تست‌هاي كنكورهاي سراسري كارشناسي ارشد سال‌هاي قبل (از سال 94ـ78) و همچنين آزاد (94ـ80) لغات، اصطلاحات و متون رايج در رشته زيست‌شناسي به همراه ترجمه آن‌ها گنجانده شده و ضمن آموزش و ترجمه متون مختلف، تست‌هاي چهارگزينه‌اي تأليفي براي آشنايي هرچه بيشتر داوطلبان آزمون كارشناسي ارشد با سؤالات درس زبان تخصصي اين رشته آورده شده است.

 

«مجموعه زیست شناسی »

این درس با عنوان مجموعه زیست شناسی از سال 91 به آزمون کارشناسی ارشد اضافه شد که شامل سوالاتی از دروس زیست شناسی گیاهی، میکروبی، سلولی مولکولی، ژنتیک، بیوفیزیک، بیوشیمی و اکولوژی و تکامل می باشد. تعداد تست های آن در آزمون 94 (بهمن 93) 40 سوال بوده است.

 

« سلولي و مولكولي »

درس زيست‌شناسي سلولي و مولكولي تعداد 20 سوال را در كنكور کارشناسی ارشد سراسري سال 94 به خود اختصاص داده است. منابع درس زيست‌شناسي سلولي و مولكولي شامل كتابهاي زير مي‌باشد:

Molecular cell biology (Harvey Lodish) -1

Essential cell biology (Alberts) -2

Molecular biology of the cell (Alberts) -3

4ـ زيست‌شناسي سلولي و مولكولي (احمد مجد ـ محمدعلي شريعت زاده)

5ـ بيولوژي سلولي و بيولوژي مولكولي (غلامرضا نورزاد)

6ـ مباني زيست‌شناسي سلولي و مولكولي (دورو برتيس ـ ترجمه سيدعلي حسيني تهراني و محمود عرفانيان احمدپور)

7ـ مباني زيست مولكولي و مهندسي ژنتيك (گيتي امتيازي ـ محسن كريمي)

البته درباره هر يك از منابع معرفي شده نقدهایی مطرح می شود. مانند این که:

منابع تأليفي معمولاً بسياري از مباحث بخصوص مباحث سؤال برانگيز سالهاي اخير را شامل نمي‌شوند. بعنوان مثال مباحث پمپ‌هاي يوني، گيرنده‌ها، بخش‌هاي مولكولي، اتصالات سلولي و اندوسيتوز، سرطان و... اين مباحث بخصوص در سالهاي اخير مورد توجه طراحان سؤال قرار گرفته است. كتاب‌هاي مرجع حجم بسيار بالايي دارند ولي با اين وجود بازهم به تنهايي پاسخگوي تمامي سؤالات نمي‌باشند.

درباره هر يك از سرفصل‌هاي اين درس نيز چالش‌هايي پيش روي دانشجويان مي‌باشد كه از جمله اين موارد مي‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1ـ حجم بالاي مطالب و مشخص نبودن منابع سؤالات

2ـ عدم پيروي سؤالات از يك طرح كلي سرفصلي و عدم توازن سؤالات بخش سلولي و مولكولي در برخي موارد. (براي مثال ممكن است در يك سال از يك مبحث 5 صفحه‌اي در يك فصل 2يا 3 سؤال طرح شود و در سال بعد از كل آن فصل 1 سؤال هم طرح نگردد.)

با توجه به تمام مطالب فوق انتشارات مدرسان شريف با همكاري دپارتمان زيست‌شناسي اين مركز كتابي كامل و مفيد را به جامعه علمي كشور عرضه كرده است. در اين كتاب تمام تست‌هاي 15 سال اخير دانشگاه دولتي و تست‌هاي منتخب دانشگاه آزاد در 10سال گذشته به صورت كاملاً طبقه‌بندي شده ارائه و پاسخ تشريحي داده شده است. از جمله ويژگي‌هاي اين كتاب ضمن آموزش مفاهيم مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

در بخش درس:

1ـ تا حد امكان سعي شده اكثر مطالب سؤال برانگيز 12 سال گذشته كنكور سراسري كارشناسي ارشد پاسخ داده شود.

2ـ تا حد امكان سعي شده مطالب تشريحي باشند نه تستي و نكته‌اي، تا كل مطلب براي دانشجو قابل فهم شود و قادر به پاسخگويي به سؤالات گوناگون در آن زمينه باشد.

3ـ بيشتر مباحث با شكل‌هاي مربوطه همراه شده تا به فهم بيشتر مطلب كمك كند.

4ـ تا حد امكان سعي شده از پراكنده‌گويي پرهيز شود و تمامي مطالب يك مبحث كه ممكن است در منبع مورد استفاده به صورت پراكنده آمده باشد، در يك بخش توضيح داده شوند.

5ـ آوردن واژه انگليسي بسياري از اصطلاحات در كنار كلمه فارسي به منظور ارتقاي زبان تخصصي دانشجويان و نيز توانايي آنها در پاسخگويي تست‌هايي كه از اصطلاحات انگليسي در آنها استفاده شده است.

قسمت سؤالات و پاسخ‌هاي تشريحي آزمون‌هاي سال های گذشته

1ـ تا حد امكان سعي شده تمامي سؤالات پاسخ تشريحي كاملي داشته باشند.

2ـ تا حد امكان سعي شده گزينه‌هاي نادرست نيز مورد بررسي قرار گيرند و در بسياري از موارد دليل نادرست بودن آنها شرح داده شده است.

3ـ در بسياري از موارد براي رسيدن به جواب تست مقدمه يا چكيده‌اي از موضوع مربوطه ارائه شده تا به فهم بهتر مطلب كمك كند.

4ـ در مواردي كه استفاده از شكل كمك كننده باشد، پاسخ سؤال با شكل مربوطه همراه شده است.

 

« ميكروبيولوژي »

از درس ميكروبيولوژي در سال (94)، 20 سؤال در كنكور کارشناسی ارشد مطرح شد منابع و مراجع مهم اين درس شامل موارد زير مي‌باشد:

1ـ ميكروبيولوژي عمومي تأليف دكتر ملك‌زاده

2ـ ميكروبيولوژي پزشكي جاوتز

3ـ ميكروبيولوژي زينسر

4ـ ميكروبيولوژي موراي

5ـ ميكروب‌شناسي پزشكي تأليف دكتر اديب فر

6ـ ويروس‌شناسي پزشكي تأليف دكتر مالك‌نژاد

7ـ ميكروبيولوژي محيطي تأليف دكتر نوحي

8ـ ميكروب‌شناسي صنعتي كروگر

9ـ ميكروب‌شناسي مواد غذايي ويليام فريزر

10ـ تك ياخته‌شناسي تأليف غروي

11ـ قارچ‌شناسي پزشكي جامع، فريده زيني

12ـ قارچ‌شناسي پزشكي جامع، اماني

13ـ ايمونولوژي رويت

14ـ ايمونولوي سلولي و مولكولي ابوالعباس

همانطور كه مشخص است تعداد منابع و مراجع مهم اين درس، زياد و مطالبي كه دانشجو بايد براي موفقيت در آزمون مطالعه نمايد بسيار گسترده و متنوع مي‌باشد. اگرچه ميكروبيولوژي دانشي وسيع با مفاهيم و سرفصل‌هاي بسيار زياد و نكات و جزئيات فراوان در هر يك از اين مفاهيم و موضوعات مي‌باشد. مي‌توان با تأليف و گردآوري مطالب و نكات مهم به صورت انتخابي از منابع فوق الذكر و با تكيه و تأكيد بيشتر بر موضوعاتي كه در آزمون‌هاي كارشناسي ارشد سؤالات بيشتر و پر تكراري را به خود اختصاص داده‌اند، مجموعه‌اي را فراهم نمود كه دانشجو با مطالعه آن با صرف كمترين زمان به بيشترين تسلط و آمادگي دست يابد.

در تأليف و گردآوري اين مجموعه نيز كوشش شده است ارايه و تنظيم مطالب و سرفصل‌ها به نحوي باشد كه تمام نكات مطرح شده در آزمون‌هاي سال‌هاي گذشته به بهترين نحو ممكن با بياني شيوا و در عين حال قابل فهم براي فارغ‌التحصيلان مقطع كارشناسي بيان شده باشد. همچنين يافته‌هاي جديد و دانش روز اين علم پويا كه با سرعتي چشمگير در حال پيشرفت و گسترش مي‌باشد نيز در تأليف اين مجموعه مورد توجه واقع شده است و بدين ترتيب در صورتي كه طراحان در سال‌هاي آينده از مطالب جديدتر و مواردي كه جديداً مورد توجه قرار گرفته‌اند به طرح تست بپردازند مي‌توان با مطالعه اين مجموعه تا حد زيادي از تسلط لازم براي پاسخ‌دهي به آن سؤالات نيز برخوردار بود.

سرفصل‌هاي عمده اين درس شامل كليات ميكروبيولوژي، باكتري شناسي پزشكي، ويروس‌شناسي، ايمونولوژي، قارچ‌شناسي، انگل‌شناسي، ميكروبيولوژي محيط، ميكروبيولوژي غذايي و ميكروبيولوژي صنعتي مي‌باشند.

در آزمون‌هاي سال‌هاي گذشته بخش عمده‌اي (حدود 50%) از سؤالات به مباحث كليات ميكروبيولوژي و باكتري‌شناسي در پزشكي مربوط بوده است. به همين علت و با توجه به اهميت اين مطالب و همچنين با عنايت به اينكه بخش عمده‌اي از مطالب تدريس شده به دوره كارشناسي هستند، به طور كلي دانشجويان با اين سرفصل‌ها بيشتر از ساير مطالب آشنا هستند. مباحث مربوط به ميكروبيولوژي محيطي، ميكروبيولوژي صنعتي و ميكروبيولوژي مواد غذايي نيز هر سال تعداد نسبتاً قابل توجهي از سؤالات را در مجموع به خود اختصاص مي‌دهند كه از بين اين مباحث، ميكروبيولوژي صنعتي و تا حدي ميكروبيولوژي مواد غذايي مشكل‌تر بوده و از پيچيدگي بيشتري برخوردار مي‌باشند. سرفصل‌هاي ديگر شامل ويروس‌شناسي، ايمونولوژي، انگل‌شناسي (تك ياخته‌شناسي) و قارچ شناسي نيز در مجموع قسمت دیگر سؤالات را به شامل شده‌اند. اگرچه هر يك از اين مطالب (به عنوان مثال تك ياخته شناسي يا ايمونولوژي) تست‌هاي اندكي را در مجموعه سؤالات هر سال به خود اختصاص مي‌دهند ولي مجموعه اين سرفصل‌ها (ويروس‌شناسي، ايمونولوژي، انگل‌شناسي و قارچ‌شناسي) و پاسخ‌دهي مناسب به سؤالات طرح شده از اين مباحث كه قسمت قابل توجهي از كل سؤالات را شامل مي‌شوند. با توجه به اينكه اغلب دانشجويان تسلط پاييني بر اين سرفصل‌ها دارند، لذا مي‌تواند عامل موفقيت هر چه بيشتر و تمايز دانشجو از ساير شركت كنندگان در آزمون باشد.

به طور كلي به داوطلباني كه قصد ادامه تحصيل در رشته ميكروبيولوژي دارند، پيشنهاد مي‌شود نسبت به تمامي سرفصل‌هاي ذكر شده از تسلط كاملي برخوردار باشند. البته خوشبختانه با آماده شدن اين مجموعه امكان دستيابي به اين سطح از آمادگي به واسطه مطالعه كامل و دقيق آن فراهم شده است. همانطور كه پيش‌تر نيز اشاره شد طيف گسترده منابع درسي ميكروبيولوژي، سرفصل‌هاي متنوع و جزئيات فراوان و متعدد آن يكي از چالش‌هاي پيش رو داوطلبان آزمون كارشناسي ارشد اين رشته بوده است. با اطمينان مي‌توان گفت كه مجموعه حاضر دقت و حساسيت بكار رفته در تأليف آن (به لحاظ علمي و جامعيت، بيان ساده و قابل فهم و دومين حال اشاره به نكات و جزئيات نوين علم ميكروبيولوژي) مي‌تواند كمك شاياني به داوطلبان و دانشجويان عزيز در جهت دستيابي به تسلطي بالا با صرف كمترين زمان ممكن و تنها با مطالعه يك منبع (همين مجموعه) بنمايد.

اميد است كه آماده شدن اين مجموعه، خلاء بزرگ عدم وجود يك مرجع جامع براي آزمون كارشناسي ارشد ميكروبيولوژي را به نحوي شايسته پر نمايد و گامی كوچك و البته مؤثر در راستاي پيشرفت علمي هر چه بيشتر دانشجويان زيست‌شناسي و ميكروبيولوژي و علاقه‌مندان اين دانش پايه‌اي برداشته باشد.

 

« بيوشيمي »

تعداد سؤالات اين درس در آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه دولتي 20 سؤال مي‌باشد. سرفصل‌هاي اين درس شامل اسيد و باز، ساختار قندها، ساختار آمينواسيدها، ساختار چربي‌ها، ساختار نوكلئيك اسيدها، متابوليسم قندها، متابوليسم اسيدهاي آمينه، متابوليسم چربي‌ها، متابوليسم اسيدهاي نوكلئيك، ژنتيك مولكولي، هورمون‌ها و ريز مغذي‌ها مي‌باشد.

سرفصل‌هاي ساختار و متابوليسم قندها، ساختار متابوليسم چربي‌ها، ساختار متابوليسم پروتئين‌ها به دليل گستردگي تركيبات چالش برانگيزترين مباحث اين درس را شامل مي‌شوند. همچنين مباحث هورمون‌ها و ريز مغذي‌ها راحت‌ترين مباحث اين درس مي‌باشند.

منابع و مراجع مهم اين درس بيوشيمي هارپر، بيوشيمي لنينجر، بيوشيمي دكتر شهبازي و ملك‌نيا، اصول زيست شيمي دكتر آلبرت دانيال‌زاده، بيوشيمي ديويدسون، بيوشيمي با كاربرد باليني توماس دولين، مي‌باشد.همچنين مطالعه منبع چكيده بيوشيمي دكتر پروين پاسالار نيز به داوطلبان توصيه مي‌شود كه علت آن خلاصه‌برداري از تمامي مباحث بيوشيمي مي‌باشد.

لازم به ذكر است كتاب هارپر براي يك دانشجوي قوي قابل استفاده است. چرا كه مطالب را با سطحي بالاتر از كارشناسي توضيح داده است. بيوشيمي لنينجر مطالب را بيش از حد كنكور توضيح داده و بسيار گسترده است. كتاب بيوشيمي دكتر شهبازي و ملك‌نيا بيشتر مباني بيوشيمي را توضيح داده و مباحث پيشرفته را ندارد. كتاب اصول زيست شيمي دكتر دانيال‌زاده نيز همچون كتاب دکتر شهبازي و ملك‌نيا، كتابي پايه‌اي بوده و مباحث پيشرفته را ندارد. كتاب بيوشيمي با كاربرد باليني توماس دولين روي برخي مباحث مثل آنزيم‌ها تأكيد بيشتري نسبت به ساير بخش‌ها داشته است.

با توجه به نقاط قوت و ضعف كتب فوق، انتشارات مدرسان شريف سعي كرده كتابي كامل و مفيد به داوطلبان ارايه كند. از جمله ويژگي‌هاي بارز اين كتاب مي‌توان به چكيده و جامع بودن و جمع‌بندي تمام مطالب مورد نياز كنكور كارشناسي ارشد مطابق آخرين سرفصل‌ها و ويرايش‌هاي مراجعي همچون هارپر و لنينجر اشاره كرد. آموزش ساده و گام به گام مطالب با توضيحات فارسي و ساده و روان و همچنين گنجاندن تست‌هاي مختلف در متون آموزشي، طبقه‌بندي كردن تمام تست‌هاي دانشگاه دولتي در 12 سال گذشته و تست‌هاي دانشگاه آزاد در 10 سال گذشته و ارايه پاسخ‌هاي كاملاً تشريحي براي آن‌ها، قرار دادن تست‌هاي خودسنجي در پايان هر فصل از مختصات اين كتاب خوب مي‌باشد. مطالعه كتاب فوق براي موفقيت در آزمون کارشناسی ارشد به تمامي داوطلبان توصيه مي‌شود.

 

« مجموعه ویروس شناسی، قارچ شناسی و ایمنی شناسی »

این درس از آزمون کارشناسی ارشد سال 91 به رشته زیست شناسی اضافه شده و شامل 20 سوال می باشد که از سه درس ویروس شناسی، قارچ شناسی و ایمنی شناسی تشکیل می شود.

 

« ژنتيك »

تعداد سؤالات اين درس در آزمون دانشگاه سراسری 20 سؤال است، با توجه به ضريب، اين درس اهميت بسيار بالايي براي گرايش ژنتيك دارد. سرفصل‌هاي اين درس شامل ساختار ژن، ژنوم و كروموزوم، توارث و قوانين مندلی، توارث برون هسته‌اي، چرخه سلولي و همانند‌سازي، ترجمه، تعيين جنسيت، پيوستگي ژن و نقشه برداري، جهش و ترسيم، رونويسي و تنظيم بيان، سيتوژنتيك، مهندسي ژنتيك، بيوتكنولوژي، ژن‌درماني، غربال‌گري و مشاوره ژنتيك، توارث، سرطان ، ژنتيك جمعيت،ژنتيك مندلي، ژنتيك گونه‌ها و گونه‌زايي مي‌باشد.

سرفصل‌هاي سيتوژنتيك به دليل عدم وجود مرجع واحد، روش‌ها و تكنيك‌هاي ژنتيك مولكولي به دليل جديد بودن اين مبحث، اصول و قوانين مندل به دليل پايه رياضياتي داشتن چالش برانگيزترين مباحث اين درس مي‌باشند. همچنين مباحث ساختار ژن و ژنوم و كروموزوم از راحت‌ترين مباحث اين درس مي‌باشند.

منابع و مراجع مهم اين درس ژنتيك دكتر آساد، ژنتيك پزشكي تامسون، ژنتيك از كلاسيك تا ژنوميك، ژنتيك اصول و مسائل استانسفيلد، فصول آخر بيوشيمي لنينجر و سلولي مولكولي لوديش، مهندسي ژنتيك دكتر گيتي امتيازي، زيست‌شناسي سلولي و مولكولي دكتر مجد مي‌باشد.

همچنين مطالعه منبع ژنتيك از كلاسيك تا ژنوميك نيز به داوطلبان توصيه مي‌شود كه علت آن جامع بودن و شامل بودن تمامي مطالب مي‌باشد. دانشجويان بايد توجه داشته باشند كه ايرادات هر يك از منابع فوق به شرح زير مي‌باشد:

ژنتيك دكتر آساد و ژنتيك استانسفيلد مباحث پيشرفته را ندارد، تامسون ژنتيك بيماري و توارث را كامل ارائه نداده، نوشتار كتاب سلولي مولكولي دكتر مجد روان نبوده و متن رواني ندارد، مهندسي ژنتيك دكتر امتيازي فقط مباحث مهندسي ژنتيك را آورده، لنينجر و لوديش تنها بخش‌هاي ترسيم و همانند سازي را خوب توضيح داده است.

با توجه به ايرادات هر يك از كتب مرجع و كامل نبودن كتابهاي كنكور در حال حاضر و يا پراكندگي مطالب در كتاب ژنتيك انتشارات مدرسان شريف سعي شده ايرادات فوق رفع شود. لذا از جمله ويژگي‌هاي بارز اين كتاب مي‌توان به جمع‌بندي تمامي نقاط قوت كتاب‌هاي مرجع و پوشش‌دهي بخش‌هايي كه در کتب مرجع ناقص هستند، پيوستگي در بيان و ترتيب مطالب و اشاره به مباحث جديد كنكور از جمله روش‌ها و تكنيك‌هاي ژنتيك مولكولي اشاره كرد.

جمع‌بندي مطالب سيتوژنتيك كه به دليل عدم وجود مرجع واحد كه همگي سرفصل‌ها را پوشش دهد، همواره براي دانشجويان ايجاد مشكل مي‌كند. همچنين در بخش اصول و قوانين مندل كه دانشجويان از پايه رياضيات در مباحث ژنتيك و احتمال ضعف دارند نيز توضيحات جامع و كاملي ارائه شده است. وجود تمام تست‌هاي كنكورهاي سراسري از سال 78 تا 94 و تست‌هاي منتخب دانشگاه آزاد از سال 80 تا 94، با پاسخ‌هاي تشريحي ارايه تست‌هاي تأليفي بسيار در متن درس و پايان هر فصل اين كتاب را به كتابي ويژه در نوع خود تبديل كرده است.

 

« بيوفيزيك »

سؤالات درس بیوفیزیک در آزمون سراسری کارشناسی ارشد سال 1394، 20 تست بوده است. چالشهای مهم این درس، عموماً در مباحث «انواع طیف سنجی‌ها، بیوترمودینامیک، بیو انرژتیک و بیوفیزیک پرتوهای یونیزان و غیر یونیزان» می‌باشد و راحت‌ترین فصول آن شامل «آب و الکترولیت‌ها، بررسی ساختار و ویژگی‌های ماکرومولکول‌ها، غشاء و عملکرد آن» است. این کتاب اولین مجموعۀ منسجم شامل پاسخ‌های تستی و تشریحی به آزمون های اخیر مقطع کارشناسی ارشد رشتۀ زیست‌شناسی از سال 78 تا 94 است و مؤلفان آن حاصل سال‌ها تجربۀ تدریس و تألیف خود را در راستای گردآوری و نشر این مجموعه، به دانشجویان عزیز هدیه نموده‌اند.

سرفصل‌هاي اين درس شامل:

  • غشاء و عملکرد آن
  • بیو ترمودینامیک
  • بیو انرژتیک
  • بیوفیزیک پرتوهای یونیزان
  • بیوفیزیک پرتوهای غیر یونیزان
  • روش‌های بیوشیمی ـ بیوفیزیک (روش‌های جداسازی ـ شناسایی ـ انواع طیف‌سنجی ـ الکتروفورز و...)
  • آب و الکترولیت و محلول
  • بررسی ساختار و ویژگی‌های ماکرومولکول‌ها (پروتئین‌ها ـ اسید نوکلئیکها ـ لیپیدها ـ قندها)
  • انواع میکروسکوپ‌ها
  • تئوری‌ها و مدل‌های رادیوبیولوژیک
  • فیزیک پزشکی (بیوفیزیک بینایی، شنوایی، اعصاب، ماهیچه و...)
  • بیو مکانیک

لازم به ذکر است که فصول مربوط به (بیوفیزیک بینایی، شنوایی، اعصاب ، ماهیچه و...) را می‌بایست از کتاب دکتر محمد مسعود شوشتریان ـ بیوفیزیک ـ انتشارات دانشگاه پیام نور 1380 مطالعه فرمایید.

از مهمترين منابع اين درس مي‌توان به كتاب‌هاي زير اشاره كرد:

1ـ مصطفی رضایی طاویرانی، بیژن رنجبر، علیرضا زالی، کورش سایه میری، سیدحسن مقدم نیا، مهرناز مصطفوی، سعید حسامی تکلو، سمیه مهدوی، امیر رستمی، مینو شاهانی ـ بیوفیزیک ـ انتشارات اندیشه ظهور

2ـ محمدرضا حسین دخت و جمشید خان چمنی ـ مبانی بیوفیزیک ـ دانشگاه فردوسی مشهد

3ـ علی اکبر موسوی موحدی، علی اکبر صبوری و جمشید خان چمنی ـ روش‌های بیوشیمی و بیوفیزیک ـ انتشارات دانشگاه تهران

4ـ مصطفی رضایی طاویرانی، بیژن رنجبر ـ رضا یوسفی ـ حسین نادری منش ـ بیوفیزیک ـ انتشارات سنجش

5ـ علی اکبر صبوری، علی اکبر موسوی موحدی ـ ترمودینامیک شیمیایی ـ دانشگاه تهران

6ـ دکتر بیژن فرزامی ـ مبانی بیوشیمی فیزیک ـ انتشارات دانشگاه تربیت مدرس

7ـ دکتر محمد مسعود شوشتریان ـ بیوفیزیک ـ انتشارات دانشگاه پیام نور

8ـ ونهولد، کنسال، جانسون، کورتیس، مبانی بیوشیمی بیوفیزیک ـ ترجمه محمدرضا لایی ـ انتشارات دانشگاه مشهد

 

«مجموعه زیست شناسی دریا»

(پلانکتون شناسی ـ کفزیان ـ بوم شناسی ـ فیزیولوژی آبزیان)

این درس در آزمون سال 92 به دروس مورد سؤال اضافه شده است و تنها در گرایش «زیست فناوری دریا» دارای ضریب 3 است و در سایر گرایشها ضریب آن برابر با صفر است.

در آزمون سال 94 از این درس 20 سؤال مطرح شده بود.

 

ضرایب و گرایش های مجموعه زیست شناسی براساس دفترچه سال 95

 

عناوین دروس امتحانی: 1- زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی)، 2- مجموعه زیست شناسی (گیاهی، جانوری، میکروبی، سلولی و ملکولی، ژنتیک، بیوشیمی، بیوفیزیک، اکولوژی و تکامل)، 3- ژنتیک، 4- بیوشیمی، 5- سلولی و ملکولی، 6- میکروبیولوژی، 7- مجموعه ویروس شناسی، قارچ شناسی و ایمنی شناسی، 8- بیوفیزیک، 9- مجموعه زیست شناسی دریا (پلانکتون شناسی - کفزیان - بوم شناسی - فیزیولوژی آبزیان).

 

رشته گرایش کد ضریب ضرایب دروس امتحانی به ترتیب دروس
(از راست به چپ)
1 2 3 4 5 6 7 8 9
1) علوم سلولی و مولکولی - 1 2 3 2 2 4 2 1 0 0
2) ژنتیک - 2 2 3 4 2 2 2 0 1 0
3) میکروبیولوژی - 3 2 3 2 2 1 4 2 0 0
4) بیوشیمی - 4 2 3 2 4 2 1 0 2 0
5) بیوفیزیک - 5 2 3 1 2 3 1 0 4 0
6) زیست فناوری میکروبی - 6 2 3 3 2 0 3 2 1 0
7) زیست فناوری دریا - 7 2 3 3 3 2 2 0 0 3
8) زیست فناوری صنعت و محیط زیست 6 2 3 3 2 0 3 2 1 0

 

کارشناسی ارشد ژنتیک گرایش زیست شناسی علوم سلولی و ملکولی

رشته زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی در مقطع کارشناسی ارشد شامل هشت گرایش است که عبارتند از:

1)علوم سلولی و مولکولی - 2)ژنتیک - 3)میکروبیولوژی - 4)بیوشیمی - 5)بیوفیزیک - 6)زیست فناوری (بیوتکنولوژی) میکروبی - 7)زیست فناوری دریا - 8) زیست فناوری- گرایش صنعت و محیط زیست

در جدول زیر که مربوط به دفترچه راهنمای آزمون ورودی تحصیلات تکمیلی (دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته داخل) سال 1395 است، ضرایب مربوط به دروس مورد نیاز برای گرایش های مختلف آمده است. 

ضرایب دروس آزمون کارشناسی ارشد زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی بر اساس دفترچه ثبت نام 95
رشته- گرایش ضرایب به ترتیب دروس
زبان عمومی و تخصصی مجموعه زیست شناسی ژنتیک بیوشیمی سلولی و مولکولی میکروبیولوژی ویروس، قارچ، ایمنی شناسی بیوفیزیک زیست شناسی دریا
علوم سلولی و مولکولی 2 3 2 2 4 2 1 0 0
ژنتیک 2 3 4 2 2 2 0 1 0
میکروبیولوژی 2 3 2 2 1 4 2 0 0
بیوشیمی 2 3 2 4 2 1 0 2 0
بیوفیزیک 2 3 1 2 3 1 0 4 0
زیست فناوری میکروبی 2 3 3 2 0 3 2 1 0
زیست فناوری دریا 2 3 3 3 2 2 0 0 3
زیست فناوری- صنعت و محیط زیست 2 3 3 2 0 3 2 1 0

داوطلبانی که قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد مجموعه زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی را دارند بسته به علاقه مندی خود به هر یک از گرایش های این رشته، می توانند با برنامه ریزی مناسب به موفقیت برسند. البته معمولاً داوطلبانی که رتبه خوبی در آزمون برای گرایش مورد نظرشان کسب می کنند، در گرایش های دیگر نیز رتبه های خوبی بدست می آورند. در زیر معرفی گرایش های مجموعه زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی و ظرفیت های پذیرش آنها آمده است.

 

 کارشناسی ارشد علوم سلولی و مولکولی

سلولی مولکولی

 در زیست شناسی سلولی و مولکولی آنچه که مورد مطالعه قرار می گیرد، سلول و مولکول های مهم در حیات سلول که از آن جمله ماده ژنتیکی و پروتئین ها می باشند، است. در این علم چگونگی فعالیت سلول و این مولکولها بررسی می شود.

 

 

 

 

 

گرایش ژنتیک در کارشناسی ارشد زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی

 ژنتیک علوم سلولی و مولکولی

  دانش ژنتیک درباره انتقال صفات وراثتی از والدین به فرزندان بحث می کند. والدینی که می توانند انسان، درخت و یا باکتری باشند. در واقع علم ژنتیک تلاش می کند تا بگوید که چه مکانیزم های مولکولی، عامل انتقال صفات از نسلی به نسل دیگر هستند و چه مکانیزم هایی باعث می شوند تا فرزندان شباهت زیادی به والدین داشته باشند و همچنین می خواهد بداند که چرا گاهی اوقات در بین والدین و فرزندان در برخی صفات تفاوت های بسیار معنی داری وجود دارد؟ این علم در این مدت کوتاه به یکی از علوم استراتژیک جهان تبدیل شده است.

 

 

 

گرایش میکروبیولوژی در کارشناسی ارشد زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی

 

میکروبیولوژی علوم سلولی و مولکولی

  علم میکروبیولوژی، علم بررسی و مطالعه میکروارگانیسم هاست. این علم ارتباط میکروارگانیسم ها با خودشان و نیز با موجودات عالی تر مانند انسان، گیاهان و حیوانات را مورد بررسی قرار می دهد. میکروبیولوژی، کاربردهای بسیار زیادی دارد و می توان با مطالعه و تحقیق در این علم هم میکروارگانیسم های مضرو بیماری زا را شناسایی کرده و در جهت مبارزه با آنها برآمد و هم با شناسایی انواع مفید آنها در جهت بهبود زندگی حیوانات و نباتات بهره برد.

 

 

 

گرایش بیوشیمی در کارشناسی ارشد زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی

بیوشیمی علوم سلولی و مولکولی

بیوشیمی علمی است که مربوط به ترکیب اجزا و ساختار مواد موجود در سیستم های زنده و واکنش های شیمیایی انجام شده در این سیستم ها است. بيوشيمی شاخه اي از زيست شناسی و نیز شاخه ای از شيمی آلی به شمار می رود. بيوشيمی يا شيمی حياتی بيشتر به خواص شيميايی مواد آلی موجود در سلول و همچنين واكنشهايی كه بين اين مواد انجام می گيرد مربوط می شود و دانشی است كه با مولكولهای گوناگون موجود در سلولها و جانداران و با واكنشهای شيميايی آنها سر و كار دارد. بیوشیمی پایه مولکولی یک موجود زنده و واکنش هایی که در طول آن رخ می دهد را مورد بررسی قرار می دهد و هدف آن تبيين مولكولی تمام فرآيندهای شيميايی سلولهای زنده، درك كامل تمام فرآيندهای شيميايی مرتبط با سلولهای زنده در سطح مولكولی، تلاش برای شناخت چگونگی آغاز حيات و به دست آوردن درك واضح از واكنش هاي شيميايی كه درون سلول زنده صورت می گيرد و ارتباط اين واكنشها با ساختار و كار سلول است.

 

گرایش بیوفیزیک در کارشناسی ارشد زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی

بیوفیزیک علوم سلولی و مولکولی

بيوفيزيك دانشي ميان رشته‌اي است كه در مرز مشترك رياضي، فيزيك، شيمي، زيست‌شناسي و حتي كامپيوتر قرار دارد. دانشمندان دراين رشته با به‌ كارگيري قوانين حاكم براين علوم به مطالعه چگونگي كاركرد موجودات زنده مي‌پردازند. تلاش براي ساخت حافظه‌هاي كامپيوتري با الگوگيري ازمولكول دی ان ای، ساخت زيردريايي، رادارهاي صوتي، بررسي آثار امواج ماكرويو و امواج الكترومغناطيسي بي‌سيم‌ بر مغز، توليد الكتريسيته توسط جانداران زنده و... مسائلي عملي پيش روي پژوهشگران در اين عرصه است. بيوفيزيك‌دانان سعي مي‌كنند بفهمند كه مغز چگونه اطلاعات را پردازش و ذخيره‌سازي مي‌كند؟ قلب چگونه خون را به داخل رگ‌ها پمپ مي‌كند؟ ماهيچه‌ها چگونه منقبض مي‌شوند؟ گياهان چگونه در فر‌آيند فتوسنتز نور را جذب مي‌كنند؟ ژن‌ها چگونه روشن وخاموش (فعال وغير‌فعال) مي‌شوند؟ و بسياري پرسش‌هاي ديگر... . البته زيست شناسان مولكولي و سلولي، دانشمندان علم ژنتيك، وبيوشيمي دان‌ها هم روي اين مباحث كار مي‌كنند ولي ديدگاه بيوفيزيك‌دانان اساساً از آن‌ها متفاوت است. بيوفيزيك‌دانان به طور ويژه به فيزيك و شيمي‌- فيزيك فرآيند‌هاي زيستي توجه مي‌كنند و دراين راستا از اندازه‌گيري، سنجش‌هاي كمي، وتحليل بيش‌ترين بهره را مي‌گيرند.

 

 کارشناسی ارشد زیست فناوری (بیوتکنولوژی)- گرایش میکروبی

 زیست فناوری (بیوتکنولوژی)- گرایش میکروبی

بيوتكنولوژي ميكروبي عبارت است از استفاده از ويژگيهاي انواع ميكروبها در توليد و تجزيه مواد مختلف نظير هورمون هاي انساني و این کار به روش نوتركيبي، از تولید حشره كش هاي ميكروبي، توليد انواع ماكرومولكولها و استخراج كاني ها تا زدودن مواد زايد سمي در شرايط متعارف، انجام مي شود. دانشجويان‌ گرايش‌ "بيوتکنولوژي‌ ميکروبي" در کارشناسی ارشد زیست شناسی سلولی و مولکولی، در زمينه‌ بيوتکنولوژي‌ غذايي‌ و دارويي‌، توليد آنزيم‌ها، پروتئين‌ها، پلي‌ ساکاريدها، قارچ‌ها و مخمرها اطلاعات‌ لازم‌ را به‌ دست‌ مي‌آورند. دروس تخصصی ارائه شده برای این گرایش عبارتند از: میکروبیولوژی محیطی، فیزیولوژی میکروارگانیسم ها، پدیده های تخمیری، پروتئین ها و پلی ساکاریدهای میکروبی، بیوتکنولوژی غذایی، بیوتکنولوژی آرکی باکترها، آنتی بیوتیکها، بیوتکنولوژی قارچ ها.

 

 

گرایش زیست فناوری دریا در کارشناسی ارشد زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی

 زیست فناوری دریا علوم سلولی و مولکولی

 زیست فناوری دریا یکی از حوزه های در حال رشد زیست فناوری است که در آن، از موجوداتی چون ماهی ها، جلبک ها و یا باکتری ها به طور مستقیم و یا غیرمستقیم استفاده می شود. مهمترین فواید زیست فناوری دریا عبارتند از: 1- تولید فرآورده های جدید و اصلاح شده 2- فراهم آوردن تکنیک های جدید جهت ردیابی، ارزیابی، ذخیره، حفاظت و مدیریت اکوسیستم های دریایی 3- شیلات و پرورش آبزیان به صورت پایدار و مطمئن. زیست فناوری دريا، زمينه نسبتاً جديدي است كه به كشف و استفاده از فرآورده‌ها و فرآيندهاي برگرفته از موجودات دريايي اختصاص دارد. این موجودات دريايي منبع تركيبات منحصر به‌ فردي هستند كه داراي پتانسيل‌هاي صنعتي در زمينه‌هايي همچون توليد مواد دارويي، آرايشي، افزودني‌هاي غذايي، كاوشگرهاي مولكولي، آنزيم‌ها، مواد شيميايي ویژه و مواد شيميايي مورد استفاده در كشاورزي می باشند.

 

 

 

 

 

 

ظرفیت پذیرش گرایشهای کارشناسی ارشد مجموعه زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی

در جدول زیر می توانید ظرفیت کلی پذیرش کارشناسی ارشد مجموعه زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی را به تفکیک گرایشها و نوبت پذیرش، بر اساس دفترچه انتخاب رشته 94 ملاحظه فرمایید:

ظرفیت پذیرش کارشناسی ارشد مجموعه زیست شناسی- علوم سلولی و مولکولی به تفکیک گرایشها و نوبت پذیرش
گرایش/ نوبت پذیرش روزانه نوبت دوم غيرانتفاعي پرديس خودگردان پيام نور مجموع ظرفیت در گرایش
زيست شناسي - علوم سلولي و مولكولي 140 52 80 21 0 293
زيست شناسي - ژنتيك 102 27 70 37 20 256
زيست شناسي - ميكروبيولوژي 72 30 40 0 0 142
زيست شناسي - بيوشيمي 236 50 40 32 80 438
زيست شناسي - بيوفيزيك 40 7 0 7 40 94
زيست فناوري ميكروبي 85 41 60 0 20 206
زيست فناوري گرايش صنعت و محيط زيست 22 7 0 0 0 29
زيست فناوري دريا 17 2 0 6 0 25
مجموع ظرفیت در هر نوبت 714 216 290 103 160